Zondag 8 december 2024 09:12 uur
De Klomp
Ontvang updates voor De Klomp
Ik weet niet meer zeker hoe we erop kwamen, maar Axelle en ik hadden het erover dat het opvallend is dat je zowel een klomp als schoen kunt dragen en ook een klomp goud kunt hebben. Beide betekenissen van het woord hebben dezelfde oorsprong. Een klomp die je aan je voeten doet, wordt gemaakt van een ruwe klomp hout. Klomp in de betekenis van schoeisel kwam pas later. Het woord sabotage en het werkwoord saboteren hebben we ook te danken aan de klomp. Aan het eind van de negentiende eeuw werd er in Frankrijk en in België tijdens stakingen steeds vaker gesaboteerd om de acties kracht bij te zetten. Dat saboteren deden de stakers onder meer door hun sabots tussen de machines in de fabriek te steken. En sabot is Frans voor klomp. Sinds begin 20ste eeuw wist iedereen in Nederland dat je met klompen kon saboteren. Ook het woord ciabatta (een Italiaans broodje) is verwant aan het Franse sabot. Als je een ciabatta bestelt, bestel je dus eigenlijk een klomp brood. Maar goed een ciabatta met avocado staat wel eleganter op de menukaart dan een klomp brood met groene smurrie. Wie niks met klompen heeft, maar wel van oude woorden houdt, is mijn koempel Jasper (koempel is een ouderwets woord voor vriend – eigenlijk betekent het mijnwerker). Onlangs was ik met hem vriendelijk doch dringend in gesprek over een beste som geld die hij mij nog moest betalen voor geleverde diensten en vriendschappelijkheden. Hij zei dat hij helemaal vergeten was te betalen. Hij zei dat het in orde kwam en dat ik de duimschroeven niet boven hoefde te halen. Ik zei dat dat goed uitkwam, omdat ik zo één, twee, drie niet kon zeggen waar ik mijn duimschroeven had laten slingeren. Net zoals klompen en koempels zijn duimschroeven zaken die je nu eigenlijk niet meer echt tegenkomt. Een duimschroef is een middeleeuws martelwerktuig dat gebruikt werd om bij iemand een verklaring af te dwingen. Een duimschroef bestaat uit een plaat waarop je duim geplaatst werd. Daarop komt een beugel met een bout. Door de schroef naar binnen te draaien wordt de duim platgedrukt, wat tot een grote pijn leidt zonder meteen levensgevaarlijk letsel toe te brengen. Maar goed, dat alles was voor Jasper niet nodig, en hij heeft met een heel moderne QR-code het geld overgeschreven, waardoor Axelle en ik toch weer een klomp brood konden kopen, waarmee ik mijn innerlijke mens kon voeden en ik nu toch weer deze column kon schrijven. U als lezer mag Jasper wel dankbaar zijn.
Lees het volledige artikel bij de bron
Bekijk al het lokale nieuws van De Klomp