Maandag 12 juni 2023 15:00 uur
Nederland
Ontvang updates voor Nederland
Nederland - ‘In sommige gebieden is nog maar nauwelijks sprake van een politiestructuur. Agenten zijn als soldaat naar het front vertrokken en politiebureaus zijn opgeblazen. Dat moet weer worden opgebouwd’, vertelt wijkagent Martin kort voor het begin van zijn één jaar durende uitzending met de ‘European Union Advisory Mission Ukraine’, kortweg EUAM, naar Oekraïne.
Maandagochtend 12 juni stapte Martin op het vliegtuig naar Polen. De reis naar de Oekraïense hoofdstad Kyiv, het komende jaar de uitvalsbasis van Martin, is al een avontuur op zich. ‘Boven Oekraïne mag niet gevlogen worden, dus vanuit Polen reizen we door naar een grensstad. Daar pakken we de trein naar Kyiv.’
Hervormingen staatspolitie
De EU-missie in de Oekraïne loopt al sinds december 2014 en volgde simpel samengevat op een revolutie in het land waarna de nieuwe Oekraïense regering een andere weg insloeg en zich bij de EU wilde aansluiten. ‘Voor Oekraïne EU-lid kan worden, moet er wel wat veranderen. Ook op het gebied van politie, justitie en het gevangeniswezen moet Oekraïne dan voldoen aan de Europese standaarden.’ Met de hervorming van de toenmalige staatspolitie, bekend om haar corruptie, werd direct begonnen. Alle politieagenten werden opnieuw gecertificeerd en een nieuwe nationale politie werd opgericht. Vanuit de EU-missie werd ook gestart met de opbouw van community policing.
Herstellen politiecapaciteit
Vooral op het gebied van community policing zou Martin in eerste instantie als trainer en adviseur in Oekraïne aan de slag gaan. Door de huidige oorlog in het land, richt de missie zich momenteel echter meer op het herstellen van de politiecapaciteit. ‘In sommige gebieden is nog maar nauwelijks sprake van een politiestructuur’, legt Martin uit. ‘Agenten zijn als soldaat naar het front vertrokken en politiebureaus zijn opgeblazen. Dat moet natuurlijk weer snel worden opgebouwd om wetteloosheid te voorkomen. In plaats van met community policing, zullen we ons vooral bezig houden met capacity building en de politieorganisatie weer helpen op poten te zetten.’ Hoewel de standplaats van Martin Kyiv is, bij het hoofdkantoor van de missie, ligt zijn werkgebied vooral richting het oosten, richting het front.
Onbewapend en in burgertenue
Hoewel Martin wel de beschikking heeft over een helm en scherfvest, hoeft hij deze in Kyiv niet te dragen. ‘Natuurlijk heb je de luchtalarmen en zijn er inslagen met drones, maar er zijn verder geen verschillende oorlogspartijen op straat.’ Martin werkt ook in burger. ‘Oekraïne heeft liever geen vreemde uniformen op straat, om zo de rust te bewaren. Ik ben ook niet bewapend. Vanuit de missie hebben we zeker een mandaat, maar geen executieve taak. Ik kan daar niet optreden zoals ik als politieagent gewend ben. Het komt heel erg op diplomatie aan.’
Avondklok en geen straatverlichting
Vrije tijd heeft Martin met een beetje geluk ook nog. ‘In principe ben ik de weekenden vrij, maar er zullen ook weken zijn dat je zes, zeven dagen achter elkaar werkt. In Kyiv is nog veel te doen. Van collega’s die er zitten en gezeten hebben, begreep ik dat je duidelijk merkt in een land in oorlog te zijn. Er geldt een avondklok, ’s nachts is er nergens verlichting en het luchtalarm gaat geregeld af. Toch zijn winkels gewoon open en redelijk gevuld. Er zijn weliswaar veel mensen gevlucht, maar er wonen er nog altijd zo’n twee miljoen. De schouwburg is open, er is opera. Ik houd van opera, dus hoop daarheen te kunnen. Al kan het dan natuurlijk zijn dat het luchtalarm precies dan afgaat.’
‘Mezelf nog één keer kietelen’
Voor Martin is deze missie zijn eerste uitzending. Al 38 jaar werkt hij bij de politie, in diverse functies en altijd op straat. ‘Dit jaar word ik 59. Ga ik nou de jaren zitten aftellen tot aan mijn pensioen vroeg ik me af, of ga ik mezelf nog eens kietelen en start ik iets heel nieuws. Zo ben ik op het idee gekomen deel te nemen aan een missie. Wie weet wat daar nog uit voortkomt.’
Maximumleeftijd voor missie
Het kan nu ook, meent Martin. ‘Als je jong bent en kleine kinderen hebt, is het lastiger. Maar ook vanuit thuis moeten ze honderd procent achter je staan. In februari, maart vorig jaar begon het te kriebelen. Het kon nog, want er zit een maximumleeftijd aan missiedeelname. Toen heb ik mij aangemeld bij Team Internationale Politie Uitzendingen (TIPU).’
Wereldgeschiedenis gemaakt
Zijn uitzending kwam vervolgens wel sneller dan gemiddeld, in februari werd hij al gevraagd te solliciteren voor deze missie. Net voor het paasweekend kreeg hij te horen dat hij was aangenomen. ‘Aan deze missie wilde ik graag meewerken’, zegt Martin. ‘Ik houd van geschiedenis. In Oekraïne wordt nu echt wereldgeschiedenis geschreven. Ik vind het mooi om daar zelf bij te kunnen zijn. Daarnaast geloof ik in een sterk en verenigd Europa. Oekraïne ligt geografisch in Europa. Het is een land dat, voor zover ik het nu ken en als het straks voldoet aan de Europese standaarden, een aanwinst vormt voor de EU. Na de revolutie hebben zij aangegeven dat in Europa hun toekomst ligt. Ik wil er aan meewerken dat het ook onze toekomst wordt. En ik besef heel goed dat ik het verschil daarin niet ga maken, maar ik hoop wel een paar kruiwagens te verscheppen van de enorme berg die daar nog te doen is.’
Bekijk al het lokale nieuws van Nederland